thumb|Scena congiarium na sestercjuszu Nerwy Congiarium (łac. l. mn. congiārĭa) – okolicznościowa darowizna rozdzielana wśród ludu w starożytnym Rzymie.
Nazwa pochodzi od stosowanej przez Rzymian miary objętości congius – 3,283 litraFriedrich Lübker's Reallexikon des classischen Alterthums. Leipzig: B. Teubner, 1882, s. 1281.. Pierwotnie był to dar władzy w postaci zwyczajowej miary zboża, oliwy lub wina na osobęDary prywatnie rozdzielane przez Augusta wśród przyjaciół Fabiusz Maksymus żartobliwie określał jako heminaria, bo oszczędnie zmniejszone do wielkości heminy, czyli 1/12 congiusa (W. Smith, Dictionary..., dz. cyt. poniżej).. Później uproszczono go traktując jako przydział określonej sumy pieniężnej.
Rozdawnictwo wśród obywateli odbywało się tak jak w scenach utrwalonych na monetach wybijanych na tę okazjęOd czasów Nerona najczęściej na sestercach, lecz także na innych monetach brązowych (asy, dupondiusy), co poświadczałoby, że emitowano je właśnie z przeznaczeniem na taką darowiznę, niekiedy nawet z zaznaczeniem która z kolei (np. congiarium primum , tertium) podczas konkretnego panowania.: na wysokim podium zasiadał cesarz, któremu towarzyszył szafarz, odbiorca wspinał się na podwyższenie i odbierał swój przydział.