Dlatego dziś stopień pokrewieństwa niderlandzkiego i niemieckiego jest relatywnie wysoki.
Razem z wysoko- i dolnoniemieckim (które nie bazują na dolnofrankońskim), niderlandzki należy do gałęzi zachodniogermańskich języków kontynentalnych. Niderlandzki oraz dolnoniemiecki posiadają niektóre cechy gałęzi języków ingweońskich (anglofryzyjskich). Nie jest jednak ich typowym przedstawicielem, gdyż cechy wczesnego anglofryzyjskiego nie występują w języku standardowym, a głównie w dialekcie zachodnioflamandzkim.
Klasyfikacja strukturalna (typologia) kryterium fonologiczno-fonetyczne: język średnio bogaty w fonemy (jak większość języków europejskich); o akcencie dynamicznym (ekspiratorycznym), ruchomym pod względem fonetycznym, stałym pod względem morfologicznym kryterium morfologiczne: język silnie izolujący; cechujący się mało rozbudowaną fleksją; niewiele form alternacyjnych kryterium syntaktyczne: język pozycyjny; o dominującym szyku SVO w zdaniu głównym, w zdaniu podrzędnym może występować inny szyk niż w zdaniu głównym;