O klasyczności i romantyczności, tudzież o duchu poezji polskiej – rozprawa Kazimierza Brodzińskiego opublikowana w 1818 r. w "Pamiętniku Warszawskim", w dwóch częściach.
Brodziński w rozprawie ukazał swoje rozumienie literatury narodowej i kierunków rozwoju piśmiennictwa polskiego. Ten cel był dla niego istotniejszy niż obiektywna analiza nurtów artystycznych. Uznając wartości estetyczne wywodzące się z tradycji antycznej (klasycyzm), doceniał rodzące się nowe idee (romantyzm). Model literatury promowanej przez Brodzińskiego miał łączyć elementy obu tych nurtów. Brodziński wskazywał na takie charakterystyczne cechy poezji polskiej i szerzej charakteru narodowego, jak swobodna, ale nieposępna wyobraźnia, łagodna czułość, prostota wyrazu, pochwała cnoty i czynów obywatelskich, miłość ojczyzny. Widział romantyczną potrzebę przedstawiania w literaturze uczuć, zaś przeżycie estetyczne miało być podstawą oceny dzieł. Przeciwstawiał się jednak nadmiernej mistyce, fantastyce, grozie, eksploatowaniu średniowiecznej tradycji rycerskiej. Za gatunek odpowiadający polskiemu duchowi uznawał sielankę (w Dziadów części III Mickiewicz w usta Literata włożył stwierdzenie Sławianie, my lubim sielanki, nawiązujące do Brodzińskiego).