Brygada racjonalizatorska – zespół pracowników jednostki gospodarki uspołecznionej, któremu mogły być powierzone „ważne dla gospodarki narodowej zagadnienia techniczne z dziedziny wynalazczości”§ 2 ust. 1 uchwały ws. zasad tworzenia i działalności brygad racjonalizatorskich.. Była to instytucja prawa Polski Ludowej.
Źródła prawa Brygady racjonalizatorskie działały na podstawie przepisów dekretu z dnia 12 października 1950 r. o wynalazczości pracowniczej. oraz zarządzenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 10 grudnia 1955 r. w sprawie brygad racjonalizatorskich, a następnie na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 maja 1962 r. – Prawo wynalazcze. oraz uchwały Rady Ministrów i Centralnej Rady Związków Zawodowych z dnia 5 kwietnia 1963 r. w sprawie zasad tworzenia i działalności brygad racjonalizatorskich..
Były kontynuatorkami robotniczo-inżynierskich brygad racjonalizatorskich, których działanie regulowało zarządzenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 15 grudnia 1951 r. w sprawie robotniczo-inżynierskich brygad racjonalizatorskich..