Nubiologia zwana inaczej archeologią Sudanu – nauka będąca częścią archeologii zajmująca się kulturą materialną oraz dziejami Nubii, krainy historycznej znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie między VI a I kataraktąSłownik chrześcijaństwa wschodniego, red. Julius Assfalg, Paul Krüger, przeł. z niem. Andrzej Bator, Marek Dziekan, Katowice: "Książnica" 1998, s. 222.. Twórcą terminu był Kazimierz Michałowski (1901–1981). Nubiologia jest nauką interdyscyplinarną dotyczącą szeroko pojętych dziejów i kultury Nubii, Etiopii i Koptów.
thumb|Kazimierz Michałowski
Rozwój nauki Nubiologia jest najmłodszą dziedziną wiedzy o chrześcijańskim Wschodzie. Zajmuje się całym obszarem nubijskim, a zatem obszarem pomiędzy Egiptem a Etiopią. Podstawą językową jest język staronubijski, który we wczesnym średniowieczu w ścisłym związku z językiem koptyjskim stał się językiem literackim. Odkrywcą literatury nubijskiej jest Carl Schmidt (1868-1938), który w 1906 roku zakupił w Kairze, dwie serie papirusów z Górnego Egiptu w nieznanym języku trafnie rozpoznał język nubijski. Heinrich Schäfer (1868-1957) i Francis Llewellyn Griffith są tymi osobami, którzy pierwsi odczytali język nubijski. Autorami pierwszej gramatyki i słownika są Hans Abel i Ernst Zychlarz.