Zakład Karny we Włocławku jest jednostką penitencjarną typu zamkniętego przeznaczoną dla osadzonych mężczyzn odbywających karę po raz pierwszy, z oddziałami: aresztu śledczego, zakładu karnego typu zamkniętego dla młodocianych, zakładu karnego typu półotwartego dla odbywających karę po raz pierwszy, zakładu karnego typu półotwartego dla młodocianych.
Ustalona pojemność zakładu karnego we Włocławku to 1226 miejsc. W jednostce funkcjonuje także oddział dla osadzonych wymagających osadzenia w wyznaczonym oddziale lub celi aresztu śledczego lub zakładu karnego, w warunkach zapewniających wzmożoną ochronę społeczeństwa i bezpieczeństwa aresztu lub zakładu oraz oddział terapeutyczny dla osadzonych uzależnionych od środków odurzających lub substancji psychotropowych.
Historia Zakładu Zakład Karny we Włocławku ma krótki, bo okupacyjny rodowód. W Mielęcinie koło Włocławka zbudowany został obóz przeznaczony dla jeńców wojennych. Po wyzwoleniu w ocalałych barakach kierownictwo Resortu Bezpieczeństwa Publicznego umieściło jeńców wojennych, a także osoby narodowości niemieckiej i kolaborantów. Po repatriacji więźniów narodowości niemieckiej oraz amnestii zmieniła się populacja i przeznaczenie obozu. Osadzono w nim osoby skazane za przestępstwa kryminalne.