Konfederacja Gdańska, Elbląga i Torunia – konfederacja Gdańska, Elbląga i Torunia, funkcjonująca w latach 1615-1623.
Historia Konfederacja powstała jako rezultat akcji samoobronnej przeciw wewnętrznemu kryzysowi na łonie I Rzeczypospolitej w pierwszej połowie XVII wieku. Kryzys ten przejawił się głównie w Rokoszu Zebrzydowskiego i wywołanej nim anarchii, w tym rozprzężeniu w szeregach wojskowych. Klęski w Rosji po 1612 zeszły się w czasie z powstawaniem różnych konfederacji wojskowych, które wróciły do Polski i rozpoczęły szeroko zakrojoną grabież miast i wsi. Władza centralna była praktycznie bezsilna wobec tych wydarzeń. Patrycjat Gdańska już w 1612 szukał szans na zawarcie korzystnych sojuszy obronnych, m.in. myślał o przystąpieniu do sojuszu hanzeatycko-niderlandzkiego, czy pragnął przejąć rolę przewodnią w pruskiej konfederacji szlachecko-mieszczańskiej z 1613. Żaden z tych projektów nie został zrealizowany. W takiej sytuacji postanowiono zawrzeć skromniejszy sojusz, ograniczony do trzech największych metropolii tego rejonu. Napotkało to pewne problemy, zwłaszcza ze strony tzw.