thumb|240px|Kamienica przy pl. Jana Metziga 16, w której znajduje się część administracyjna muzeum thumb|240px|Dom przedpogrzebowy w Lesznie, mieści zbiory judaiców thumb|240px|Nowa Synagoga w Lesznie, miejsce wystaw czasowych i sztuki współczesnej Muzeum Okręgowe w Lesznie – placówka muzealna znajdująca się w Lesznie.
Historia Pierwszą w Lesznie placówką kulturalną o charakterze muzealnym było założone w 1924 tzw. Muzeum Rodzime, które funkcjonowało przy Towarzystwie Czytelni Ludowych. Posiadało ponad tysiąc eksponatów, które były darowizną jednego z leszczyńskich nauczycieli. Podczas II wojny światowej znaczna część zbiorów uległa zniszczeniu, pozostałe zostały rozproszone. Cztery lata po zakończeniu wojny Zarząd Miejski podjął decyzję o zainicjowaniu działalności muzeum kultury miejskiej XVII i XVIII wieku.
W grudniu 1949 r. placówkę wpisano do państwowego rejestru muzeów, a 1 stycznia zainaugurowano jego działalność. Podlegało ono Muzeum Wielkopolskiemu w Poznaniu, a jego siedzibą był leszczyński ratusz. Po ośmiu latach pieczę nad muzeum przejął miejski samorząd, ale utraciło ono siedzibę. Wobec braku miejsca do zorganizowania ekspozycji zasoby przewieziono do pałacu w Rogalinie, ale po krótkim czasie powróciły one do Leszna i były składowane w kościele św. Krzyża.