Teofan, imię świeckie Fiodor Sokołow (ur. w Troicku, zm. w monasterze św. Cyryla Nowojezierskiego) – rosyjski mnich prawosławny, wieloletni przełożony monasteru św. Cyryla Nowojezierskiego, mnich-święty starzec, jeden z odnowicieli rosyjskiego prawosławnego monastycyzmu na przełomie XVIII i XIX w.
Życiorys Pochodził z rodziny szlacheckiej, początkowo uczył się w domu. Zamierzał wstąpić do monasteru, jednak jego rodzice zdecydowali, iż powinien zostać urzędnikiem. W wieku dziewiętnastu lat, podczas epidemii, stracił obydwoje rodziców, co skłoniło go do wstąpienia do monasteru. Był posłusznikkiem kolejno w monasterze Zaśnięcia Matki Bożej w Sarowie, Monasterze Sanaksarskim, monasterze Wprowadzenia Matki Bożej do Świątyni na wyspie na jeziorze Wiackim (eparchia włodzimierska). Przebywając w tych wspólnotach poznał starców Teodora (Uszakowa), przełożonego Monasteru Sanaksarskiego, Tichona Zadońskiego oraz Kleofasa, co ukształtowało jego postawę duchową. W 1777 postanowił udać się na Athos, ostatecznie jednak dotarł tylko do monasteru Tismana w Mołdawii. Tam został postrzyżony na mnicha z imieniem TeofanФеофан Соколов..