Z czasem jej uwaga skupiła się coraz bardziej na działalności literackiej. Początkowo głównym wątkiem jej działalności literackiej były przeżycia środowisk autochtonicznych w czasach komunistycznych w Polsce (przede wszystkim mniejszości niemieckiej w Polsce). Później jej książki nabrały coraz bardziej historycznego charakteru, a centralną postacią jej literackich zainteresowań stała się śląska księżna, Jadwiga. W roku 2000 przeprowadziła się do Bad Doberan (Meklemburgia), gdzie dalej prowadziła cykle odczytów, wieczorów literackich i spotkań autorskich. Zmarła tam 1 lutego 2012 roku.
Upamiętnienie W 2013 roku w opolskiej dzielnicy Grudzice nazwano jej imieniem skwer w pobliżu miejsca, w którym mieszkała przed wojną (Rada miasta przyjęła uchwałę 24 kwietnia 2013 rokuUchwała Rady Miasta Opola z 24 kwietnia 2013 roku). Arcybiskup Alfons Nossol w wywiadzie radiowym wyemitowanym 17 lutego 2013 przez Radio Opole określił Renatę Schumann jako „wielką indywidualność w historii Górnego Śląska, której dorobek stał się trwałą wartością w historii literatury powszechnej”R. Czernek, Rozmowa z Arcybiskupem Alfonsem Nossolem, Polskie Radio Opole, emisja 17 lutego 2013..