thumb|Grób Szymona Zachariasza na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach Szymon Zachariasz ps. Szymon, Szejn, Wajsman, Szwarc, Szymonowicz (ur. 16 stycznia 1900 w Ostrowi Mazowieckiej, zm. 30 stycznia 1970 w WarszawieInformacja na stronie cmentarzekomunalne.com.pl) – działacz komunistyczny, historyk ruchu robotniczego.
Życiorys Urodził się w ubogiej żydowskiej rodzinie religijnej jako syn Mejera i Estery. W latach 1916-1918 był członkiem Poalej Syjon, od grudnia 1918 należał do Komunistycznej Partii Robotniczej Polski (następnie Komunistycznej Partii Polski), od 1923 był sekretarzem Centralnego Biura Żydowskiego, w latach 1927-1938 był członkiem KC KPP, redaktorem pism „Fraje Trybune” i „Cum Kampf”. W okresie dwudziestolecia międzywojennego kilkakrotnie wyjeżdżał do ZSRR, m.in. uczył się Międzynarodowej Szkole Leninowskiej przy Kominternie (1931/1932). Więziony w Polsce łącznie 7 lat (przez rok osadzony w Berezie Kartuskiej 1937). Od września 1939 przebywał na terenach włączonych do ZSRR. Od stycznia 1944 pracował w tajnym Centralnym Biurze Komunistów Polski przy KC WKP(b). Był przewodniczącym komisji weryfikacyjnej, która przyjmowała polskich komunistów (dawnych członków KPP do PPR).