Nikołaj Siergiejewicz Zajcew (ros. Николай Сергеевич Зайцев, ur. 1898 w Sierpuchowie, zm. 26 maja 1961 w Mohylewie) – funkcjonariusz radzieckich służb specjalnych, pułkownik.
Życiorys Od maja 1918 do sierpnia 1921 żołnierz Armii Czerwonej, od stycznia 1919 członek RKP(b), od sierpnia 1921 do sierpnia 1922 uczył się w Szkole Wojskowej im. WCIK, później słuchacz kursów GPU. Od lutego 1923 do listopada 1925 pracownik Wydziału Zagranicznego OGPU ZSRR, później pracownik Głównego Zarządu Ochrony Pogranicznej OGPU ZSRR, od 11 listopada 1933 do października 1934 szef Oddziału VI Głównego Zarządu Ochrony Pogranicznej i Wewnętrznej OGPU/NKWD ZSRR, potem szef Oddziału III Wydziału Tajno-Politycznego Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego (UGB) Zarządu NKWD Kraju Zachodniosyberyjskiego.