Czarny faraon (fr. Le Pharaon noir) – powieść historyczna Christiana Jacqa z 1997 roku o faraonie Pianchim.

Zarys fabuły thumb|300px|Faraon spojrzał na wierzchołek góry Dżebel Barkal. – Spójrz, Zimna Głowo, to dzieło mnie przetrwa. Wiekom opiera się tylko to, co wyryte w żywej skale. Egipt z końca VIII wieku p.n.e., w pół tysiąca lat po rządach wielkiego Ramzesa II – podzielony, zrujnownany i zdemoralizowany. W zdezorganizowanym i politycznie rozdrobnionym państwie walkę o naczelną władzę zaczynają toczyć dwaj rządzący: Tefnacht – najsilniejszy spośród libijskich książąt w Dolnym Egipcie oraz rezydujący w odległej Nubii Pianchi – czarnoskóry faraon Górnego Egiptu. Kierowany szlachetnym pragnieniem przywrócenia Egiptowi jedności, dawnych tradycji, wielkości i chwały, Pianchi przeciwstawia się zaborczym dążeniom koalicji książąt Północy pod wodzą ambitnego Tefnachta. Silną podporą jest dla niego nie tylko doradca – karzeł Zimna Głowa, ale przede wszystkim wierna i mądra małżonka – piękna Abilea oraz utalentowana córka Szepena. Dla Tefnachta podobne oparcie stanowi młoda dziewczyna Jutrzenka – wojenna branka, która decyduje się złączyć z nim swoje losy dla osiągnięcia godności małżonki przyszłego faraona obu części Egiptu. Jej przeciwieństwem są dwaj bezwzględni, okrutni i chciwi semiccy doradcy Tefnachta – Jegeb i Nartreb.