Gdy publikacja projektu była już przygotowana, została wstrzymana przez carską cenzurę. Zamenhof, rozczarowany tym faktem, wykorzystał wolny czas na tłumaczenie m.in. Starego Testamentu i kilku sztuk Szekspira. Wreszcie w 1887 udało mu się wydać pierwszy podręcznik zatytułowany Международный языкъ (Język międzynarodowy), który będzie znany później wśród esperantystów jako Unua Libro (Pierwsza Książka). Zaprezentowany w nim język jest tym samym, którego używa się do dziś. Pseudonim Zamenhofa Doktoro Esperanto, pod którym książka została wydana, wkrótce stał się określeniem języka – początkowo jako Język doktora Esperanto, a następnie w skrócie jako Esperanto.
Pierwsze lata języka Zamenhof otrzymał wiele pełnych entuzjazmu listów, często zawierających propozycje różnych zmian w języku. Wszystkie sugestie zapisywał, a następnie zaczął publikować w gazecie „La Esperantisto”, wydawanej wówczas w Norymberdze. Wśród czytelników gazety dwukrotnie przeprowadzono głosowanie na temat reform, jednak większość była im przeciwna. Po tych głosowaniach na pewien czas ucichły głosy postulujące zmiany, a język zaczął się rozpowszechniać. Najwięcej abonentów „La Esperantisto” miała w Rosji, toteż wielkim ciosem był zakaz rozpowszechniania czasopisma wydany w 1895 przez carską cenzurę z powodu tłumaczenia tekstu Lwa Tołstoja.