Do Stanisława Małachowskiego, referendarza koronnego. O przyszłym sejmie Anonima listów kilka – ukazały się w latach 1788-1789 w kolejno pisanych przez Hugona Kołłątaja częściach:
Część 1 O podźwignięciu sił krajowych – od 1 do 24 sierpnia 1788O podźwignięciu sił krajowych Część 2 O poprawie Rzeczypospolitej – od 7 października do 7 listopada 1788 Część II o poprawie Rzeczypospolitey Część 3 zawierała ciąg dalszy tych rozwiązań, zawierała listy od 11 listopada do 19 grudnia 1788Część III o poprawie Rzeczypospolitey
Poglądy Kołłątaja zawarte w tych listach były w wielu fragmentach podobne do poglądów Staszica. Republikanizm jego wychodzi również od koncepcji umowy społecznej, od przyrodzonego prawa człowieka do wolności działania, równości i posiadania własności gruntowej. I podobnie nie oznaczało to całkowitego zniesienia podziału stanowego. Koncepcja narodu opierała się również na antymagnackim sojuszu szlachecko-mieszczańskim, dopuszczającym mieszczan do sejmu i prac ustawodawczych. Krytykował Kołłątaj sarmatyzm, łącząc go z oskarżeniami magnatów jako odpowiedzialnych za obecny stan Polski.