Spirytus mydlany ( FP XIII, syn. , , zwykły spirytus mydlanySynonim „zwykły” odróżniający od spirytusu mydlanego zmydlonego olejem oliwkowym ().) – preparat galenowy do użytku zewnętrznego, sporządzany według przepisu farmakopealnego. W Polsce na stan obecny (2024) skład określa szczegółowa monografia narodowa ujęta w 3. tomie Farmakopei Polskiej XII. Spirytus mydlany jest roztworem mydła potasowego w stężonym etanolu z dodatkiem olejku lawendowego. Gęstość od 0,917 g/ml do 0,924 g/ml.
+ przepis z Farmakopei Polskiej XIII (2023) mydło potasowe 50 cz. etanol 96% 49 cz. olejek lawendowy 1 cz.
Mydło rozpuszcza się w 40 cz. etanolu, dodaje olejku lawendowego rozpuszczonego w 9 cz. etanolu, miesza, pozostawia na 24 h i przesącza.
Spirytus mydlany znajduje zastosowanie w recepturze aptecznej jako surowiec farmaceutyczny do przygotowania płynnych postaci leku, m.in. roztwory dziegciu sosnowego i proderminy do mycia skóry głowy (głównie w leczeniu łuszczycy), a także per se jako środek odtłuszczający, myjący, ułatwiający odklejanie resztek opatrunków. Jest składową ciekłego opodeldoku.
Obecnie spirytus mydlany może być sporządzany wyłącznie w zakresie receptury aptecznej. Dawniej, do końca lat 90.