Rosyjska kolonizacja Tuwy – ciąg wydarzeń, który w 1914 roku doprowadził do aneksji należącej do Chin Tuwy przez Rosję. Aneksja została poprzedzona intensywną akcją kolonizacyjną prowadzoną w XIX wieku przez Rosjan.
Początki kolonizacji thumb|Tuwa pod nazwą Tannu Urianchaj pod rządami chińskiej dynastii Qing. Kraj stanowił północne rubieże Chin. Rosyjscy poszukiwacze złota przybywali do Tuwy już od 1838 roku. W 1883 roku łączna liczba rosyjskich górników wynosiła 485. Do 1885 roku wydobyto prawie dziewięć ton złota.
W 1856 roku w Tuwie osiedlili się staroobrzędowcy, którzy zgodnie z tradycją szukali miejsc odizolowanych od reszty świata przez nieprzebyte góry i gęste lasy. Staroobrzędowcy mogli tam uzyskać schronienie przed władzami rządowymi oraz izolację od liturgii innych Kościołów prawosławnych, które nie były tam praktykowane. W latach 60. XIX wieku do Tuwy przybywali również uciekinierzy z katorgi na Syberii.