Literatura słoweńska po 1991 thumb|Lado Kralj, słoweński pisarz wyróżniony w 2011 nagrodą Fabula za książkę Kosec koso brusi uznaną za najlepszy zbiór opowiadań 23 grudnia 1990 88,8% Słoweńców biorących udział w referendum opowiedziało się za odłączeniem od Jugosławii, a 25 czerwca 1991 Słowenia proklamowała niepodległość. W latach 80. i 90. jednym z wiodących gatunków literackich wśród słoweńskich pisarzy był esej. Pojawiał się on w twórczości najpopularniejszych oraz najbardziej cenionych autorów każdego pokolenia. Poruszali oni szczególnie tematykę egzystencjalną, problemy natury procesów twórczych oraz refleksje nad przeszłością narodu. Nierzadkie były również eseje biograficzne. Wnioski i obserwacje związane z transformacją ustrojową widoczne są w esejach m.in. Matjaža Kmecla, Draga Jančara i Aleša Debeljaka.