Nikołaj Wasiljewicz Wierieszczagin, ros. Николай Васильевич Верещагин (ur. koło wsi Piertowka (ros. Пертовкa) lub Pietrowka (ros. Петровкa) w ujeździe czerepowieckim, gubernia nowogrodzka, zm. 13 marca 1907 tamże lub w Moskwie) – rosyjski przedstawiciel nauk rolniczych (agronomia, zootechnika, przetwórstwo), działacz społeczny i oświatowy nazywany ojcem przemysłowego mleczarstwa i serowarstwa w Rosji i „ojcem rosyjskiej spółdzielczości”, twórca masła wołogodzkiego. Był starszym bratem malarza Wasilija Wierieszczagina.
Życiorys Dzieciństwo i młodość Urodził się 25 października 1839 roku w majątku ojca nad rzeką Szeksną (gubernia nowogrodzka). Był synem właściciela ziemskiego i emerytowanego asesora kolegialnego (zob. tabela rang Piotra I), Wasilija Wasilijewicza Wierieszczagina (ros. Василий Васильевич Верещагин), któremu podlegało sześć wiosek z okolicznymi lasami i 400 chłopów pańszczyźnianych. Matka, Anna Nikołajewna, pochodziła z majętnej rodziny ziemian, posiadających ponad 1000 chłopów pańszczyźnianych w guberni twerskiej, nowogrodzkiej i wołogodzkiej. Według W. Stasowa – krytyka sztuki, który dobrze znał rodziców Nikołaja i jego braci – ich dzieci odziedziczyły upór i wytrwałość ojca.