Prezentują muzykę inspirowaną folklorem różnych regionów i krajów, stawiając sobie za cel „przełamywanie stereotypów i uprzedzeń pomiędzy narodami poprzez poznawanie ich tradycji i kultury”.

Zespoły Od początku istnienia festiwalu na scenie głównej wystąpiło ponad 300 wykonawców z 33 krajów (szczegółowy spis na www festiwalu). Drugie tyle zagrało w ramach konkursu muzycznego „Scena Otwarta” (organizowanego od 1993) promującego młodych nowych wykonawców polskiej sceny folk. Od 2008 r. przyznawana jest dla najlepszej śpiewaczki Nagroda im. Anny Kiełbusiewicz. Ten najstarszy polski konkurs folkowy stał się naturalnym punktem odniesienia dla wszystkich późniejszych, z konkursem festiwalu „Nowa Tradycja” od 1998 r. na czele. W latach 1998 – 2001 Mikołajkom Folkowym towarzyszyło także uroczyste przyznanie nagród Folkowy Fonogram Roku – konkursu najlepszą polską płytę folkową. Obecnie Fonogramy przyznaje Polskie Radio, RCKL.