Archiwum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu – archiwum i jednocześnie jednostka ogólnouczelniana Uniwersytetu Mikołaja Kopernika o zadaniach naukowych, dydaktycznych i usługowych, gromadząca akta dotyczące historii i bieżącej działalności uczelni, akta studenckie i ogólne oraz spuścizny po wybitnych uczonych UMK. Jest najstarszym archiwum uczelnianym działającym na uniwersytecie powstałym po 1945 r. Archiwum znajduje się w dwóch budynkach: przy ul. A. Mickiewicza 2/4 (Dom Studencki nr 1) oraz przy ul. J. Gagarina 13a.
Charakterystyka Archiwum wchodzi w skład państwowej sieci archiwalnej i pełni funkcję archiwum zakładowego uprawnionego do posiadania zasobu historycznego. Powstało na mocy uchwały Senatu UMK 16 września 1948 r.
Historia Archiwum powołano uchwałą Senatu UMK z 16 września 1948 r. jako jednostkę o charakterze naukowym, nawiązując tym samym do tradycji i doświadczeń Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Od początku archiwum powiązane było z katedrami historycznymi UMK, co znalazło odbicie w obsadzie personalnej jednostkiI. Janosz-Biskupowa, Archiwum Uniwersytetu M[ikołaja] Kopernika w Toruniu (1948-1968), „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Nauki Humanistyczno-Społeczne. Historia”, [t.] V: 1969, z. 35, s. 70, 74-75;