mały|Towarzysz i szeregowy 1 Wołyńskiej Brygady Kawalerii Narodowej Brygady kawalerii narodowej – oddziały jazdy wojska I Rzeczypospolitej w jej schyłkowym okresie.
Charakterystyka Brygady brygady kawalerii narodowej powstały w wyniku reorganizacji jazdy wojska I Rzeczypospolitej z chorągwi husarskich i pancernych (na Litwie petryhorskich). W myśl obowiązujących w latach 1776–1792 regulaminów, miały być formacjami liniowymi, przeznaczonymi w okresie pokoju do strzeżenia granic, a w trakcie wojny przede wszystkim do udziału w walnych bitwach. W kawalerii narodowej zachowano system towarzyski.
Zgodnie z nowym etatem brygady miały składać się ze sztabu oraz 24 chorągwi zgrupowanych w sześciu szwadronach. Sztab wyższy składał się z komendanta i wicekomendanta. Natomiast sztab niższy obejmował kwatermistrza, adiutanta i audytora, a także felczera, puszkarza (rusznikarz), profosa podprofosa i dwóch woźniców. W chorągwi powinno służyć dwóch oficerów, 12 towarzyszy, dwóch podoficerów i 12 szeregowych. Razem stanowiło to 29 „szabel”. Etat brygady uzupełniało 24 rotmistrzów tytularnych, niepełniących służby, jedynie wystawiających chorągwie.