W pierwszej fazie kryzysu na podstawie ustawy z 25 czerwca 2015Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym () Sejm VII kadencji wybrał w październiku 2015 pięciu sędziów TK: trzech na stanowiska zwalniające się jeszcze w trakcie tej kadencji i dwóch na stanowiska, które miały się zwolnić już po jej zakończeniu. Wedle oceny większości środowiska prawniczego i wyroku TK z 3 grudnia 2015 (K 34/15) wybór trzech sędziów był zgodny z Konstytucją, a wyboru dwóch pozostałych Trybunał nie uznał za dopuszczalny. Prawo i Sprawiedliwość oceniało, że wybór sędziów „na zapas” stanowił próbę utrwalenia przez Platformę Obywatelską kontroli nad składem TK, nazywając to „psuciem państwa” i „zawłaszczaniem Trybunału”. Platforma Obywatelska argumentowała, że wybór miał zapobiec utracie ciągłości kadencji jednej trzeciej składu TK.
Kolejnym etapem był wybór przez posłów Sejmu VIII kadencji pięciu sędziów Trybunału Konstytucyjnego (TK). Zdaniem Sejmu VIII kadencji uchwały Sejmu VII kadencji o wyborze pięciu sędziów nie miały mocy prawnej, a zatem wszystkie pięć stanowisk należało obsadzić ponownie.