Martyniowate (Martyniaceae) – rodzina roślin należąca do rzędu jasnotowców (Lamiales). Obejmuje 5 rodzajów z około 16–20 gatunkami, z czego 10 należy do rodzaju Proboscidea. Rośliny te występują na kontynentach amerykańskich, od centralnej części Stanów Zjednoczonych na północy po Argentynę na południu. Martynia annua rośnie zawleczona i zdziczała w Chinach, w południowej Azji, Australii i Afryce. Gatunki z tej rodziny rosną w większości na siedliskach ciepłych i suchych. Często zasiedlają też siedliska antropogeniczne – należą tu jednoroczne chwasty upraw i rośliny siedlisk ruderalnych, w tym przydroży. Pędy tych roślin nieprzyjemnie pachną i są lepkie z powodu wydzielin gruczołków (giną na nich drobne owady, ale rośliny nie są mięsożerne). thumb|Ibicella lutea thumb|Proboscidea parviflora thumb|Owoce Martynia annua
Morfologia Pokrój Zwykle gruczołowato, lepko owłosione rośliny jednoroczne, rzadko krzewy do 3 m wysokości, o łodygach za młodu mięsistych (Holoregmia), i byliny odnawiające się z mięsistych korzeni (Proboscidea altheaefolia) i bulw (Craniolaria annua).