mały|Odznaka Grenzschutz-Bataillon III, noszona na rękawie munduru Grenzschutz-Bataillon III (niem., dosłownie "3 Batalion Straży Granicznej") – powstała 1 stycznia 1919 r. niemiecka paramilitarna formacja ochotnicza działająca na rubieżach Bydgoszczy. Zbrojnie przeciwstawiała się odłączeniu tych terenów od Republiki Weimarskiej.
Działalność Pod koniec listopada 1918 r. bydgoska Rada Robotników i Żołnierzy oraz dowództwo Garnizonu Bydgoszcz zlecili kapitanowi Emilowi Justowi z 15 Pułku Artylerii Pieszej (2 Pomorskiego), utworzenie Freiwilligen-Sicherheitsdienst (Ochotniczej Służby Bezpieczeństwa). "Służba Bezpieczeństwa", którą dowodził Just, składała się z 2 kompanii i liczyła ogółem 600 żołnierzy. Pierwszą kompanią dowodził porucznik Pansegrau, drugą porucznik Dost. 1 stycznia 1919 r. została ona przekształcona w Grenzschutz-Bataillon III. Celem batalionu, który składał się z sześciu kompanii, była walka z powstańcami wielkopolskimi. Batalion został rozwiązany 26 sierpnia 1919 r., po podpisaniu traktatu wersalskiego, stał się częścią Reichswehry i otrzymał nazwę III. Bataillon Reichswehr-Schützen-Regiment 83 (III batalion 83 Pułku Strzelców Reichswehry).Historia Batalionu Straży Granicznej III (niem.)