Protoonkogen, c-onc (gr. = pierwszy, pierwotny) – gen obecny w prawidłowej komórce, potencjalnie (lecz nie aktualnie) zdolny do wyzwolenia procesu transformacji nowotworowej. Uwarunkowana mutacją zmiana jego ekspresji sprawia, że przekształca się w onkogen, tj. gen bezpośrednio aktywujący transformację nowotworową komórki. Stanowią ok. 1% wszystkich genów.
Produkty protoonkogenów: czynniki wzrostu. białka receptorowe dla czynników wzrostu. białka wykazujące aktywność kinazy tyrozynowej. białka G związane z błoną cytoplazmatyczną. regulatorowe białka cytoplazmatyczne. białka uczestniczące w regulacji transkrypcji genów białka wykazujące aktywność kinazy serynowej.
W komórce występują liczne i zróżnicowane protoonkogeny, ich główne funkcje to: zawierają informacje dla czynników wzrostowych i ich receptorów błonowych kodują wewnątrzkomórkowe przekaźniki informacji związanej z procesami wzrostu i proliferacji kodują czynniki transkrypcyjne pobudzające proliferację i upośledzające procesy różnicowania komórki kodują białka regulatorowe cyklu komórkowego (cykliny i kinazy cyklinozależne), enzymy (głównie kinazy), a także czynniki kontrolujące proces apoptozy