Sobór Narodzenia Matki Bożej – prawosławny sobór w Mikołajowie, katedra eparchii mikołajowskiej Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego.
Historia Cerkiew została zbudowana w końcu XVIII w. z inicjatywy kupców, który osiedli w niedawno powstałym, rozwijającym się mieście. W 1794 wystąpili oni o zgodę na ufundowanie nowej świątyni. Pomysł wzniesienia obiektu pobłogosławił metropolita noworosyjski Gabriel (a zatem musiało to nastąpić najwcześniej w 1798). Projekt zakładał budowę obszernej świątyni z trzema ołtarzami (Narodzenia Matki Bożej, św. Mikołaja z Miry oraz świętych mnichów Zozyma i Sawwacjusza Sołowieckich); już w 1799 okazało się, że zgromadzone fundusze nie wystarczą na jego realizację. Wówczas metropolita Gabriel, na wniosek wojskowego komendanta miasta księcia Wiaziemskiego, kierującego administracją miejską Turczeninowa i fundatorów, zgodził się na wzniesienie znacznie skromniejszej cerkwi Narodzenia Matki Bożej z jednym ołtarzem, w stylu klasycystycznym. Kamień węgielny pod jej budowę położono w 1799, prace budowlane trwały rok. 8 grudnia 1800 świątynię konsekrowano. Z uwagi na okoliczności powstania cerkiew nazwano Starokupiecką – do 1861 była to część jej oficjalnej nazwy. Początkowo cerkiew wzniesiona była z kamienia i drewna, z tego drugiego materiału wykonano jej górne partie.