Ostatni wspólny przodek szympansa i człowieka – gatunek będący ostatnim przodkiem wspólnym dla Homo (człowieka) oraz Pan (szympansa), dwóch rodzajów z plemienia Hominini. Z uwagi na złożoną specjację przez krzyżowanie nie jest możliwe oszacowanie wieku tego gatunku. Choć pierwsze rozbieżności pomiędzy gatunkami mogły zachodzić już 13 milionów lat temu (w miocenie), krzyżowanie się obu gatunków mogło mieć miejsce aż do okresu pliocenu (4 miliony lat temu).
Powstanie odrębnych linii Pan i Homo zdaje się być zatem długo trwającym procesem. Zdaniem Pattersona (2006) oprócz pojawiania się pierwszych różnic gatunkowych bywały również okresy krzyżowania się osobników obu linii. Miał miejsce także proces naprzemiennych różnic, który trwał co najmniej kilka milionów lat. Z czasem – pod koniec miocenu lub w początkowym okresie pliocenu – najwcześniejsi przedstawiciele linii ludzkiej całkowicie odłączyli się od populacji, która dała później początek szympansom. Zjawisko to datuje się w przybliżeniu na 13Molecular timing of primate divergences as estimated by two nonprimate calibration points. do 4 milionów lat temu.