Wiodącym typem architektonicznym stała się, już we wczesnym okresie, popularna w całym świecie chrześcijańskim forma bazyliki o trzech lub pięciu nawach, z narteksem (przedsionkiem, często z klatką schodową w rejestrze południowo-zachodnim) od strony zachodniej i prezbiterium zakończonym półkoliście od strony wschodniej. Absyda była otoczona przez pastoforia (zakrystie), z reguły połączone wąskim przejściem. Do naw bocznych przylegały kaplice dedykowane świętym bądź związane z darczyńcami kościoła.
Drugim planem architektonicznym powszechnie występującym w większych ośrodkach był plan centralny (plan krzyża). Dekoracja malarska kościoła była ściśle związana z formą architektoniczną i tradycją liturgiczną, stąd też określone typy przedstawień miały swoje stałe miejsce w poszczególnych partiach kościołów.