thumb|right|200px|Zapusty w karczmie Kusaki (inaczej zapusty, ostatki lub bachusy) – ostatnie dni karnawału w polskich zwyczajach ludowych.
Geneza i historia Kusaki obchodzone są najczęściej przed Środą Popielcową. W trakcie tych dni przebierano się np. za dziada lub za babę, zapusta lub osobników różnej narodowościOskar Kolberg - Chełmskie, cz. I, s. 263-264. Kusakami nazywano również osoby uczestniczące w tym obrzędzie. Miały one symboliczny wymiar, ponieważ nadejście diabła czy innych przebierańców zwiastował koniec czasu karnawału i zaczątki Wielkiego Postu - wolnego od grzechu czasuAndrzej Bieńkowski - Kusaki i kozaki. Muzyka odnaleziona, cykl III, 6/7, www.ninateka.pl [data dostępu: 25.05.2016]. W przekazach pochodzących jeszcze z XIX wieku bardzo popularne było kusakowanie z kogutem. Miał mieć on duże znaczenie w kulturze ludowej jako symbol płodności, ale i nowego życiaHubert Czachowski, Agnieszka Kostrzewa-Majoch, Hanna Łopatyńska - Akwizytorzy szczęścia. O dawnych i współczesnych kolędnikach, Toruń, 2004, s. 14..