Układ stomatogastryczny dziesięcionogów wykorzystywany jest m.in. w badaniach nad autonomicznymi rozrusznikami motorycznymi.
Pierścienice (Annelida) Obrączka okołogardzielowa zarówno u wieloszczetów jak i skąposzczetów składa się z odchodzących od mózgu konektyw okołogardzielowych, które łączą zwój mózgowy z pierwszą parą zwojów brzusznego pnia nerwowego, tzw. zwojami podgardzielowymi (subpharyngeal ganglia), które u form zaawansowanych ewolucyjnie mogą być zlane w jeden duży zwój podgardzielowy. Od zwoju podgardzielowego odchodzą nerwy prowadzące do właściwego układu stomatogastrycznego, oplatającego przednią część jelita w postaci zdecentralizowanej sieci neuronów motorycznych. SNS jest szczególnie dobrze rozwinięty u form wyposażonych w wynicowywaną ruchliwą gardziel.
Szczękonośne (Gnathifera) Grupa Gnathifera charakteryzuje się obecnością skomplikowanych kutykularnych szczęk w gardzieli, które są unerwione przez układ stomatogastryczny. U szczękogębych w skład SNS wchodzi nieparzysty zwój bukalny oraz para nerwowów bukalnych biegnących w kierunku mózgu. U drobnoszczękich występuje położony w tyle gardzieli zwój bukalny, nie stwierdzono jednak obecności nerwów łączących go z centralnym układem nerwowym.