Longyearbyen – stolica Svalbardu, prowincji norweskiej, licząca ok. 2,5 tys. mieszkańców (2024, wliczając Ny-Ålesund). Ośrodek wydobycia węgla kamiennego, port lotniczy, centrum turystyki. Leży w południowej części wyspy Spitsbergen, nad zatoką .
Zamieszkują ją: Rosjanie, Ukraińcy, Białorusini i Norwegowie. Drugie największe osiedle Svalbardu to Barentsburg, zamieszkiwane głównie przez Rosjan.
Historia Islandzkie kroniki podają informacje o odkryciu Svalbardu w 1194. Rosyjscy naukowcy utrzymują, że wyspa została zasiedlona przez rosyjskich osadników w XV wieku.
W 1596 do wyspy dotarł holenderski podróżnik Willem Barents. W miejscu obecnego osiedla w XVI-XVIII wieku istniała osada myśliwska, w której mieszkali łowcy przygód i myśliwi z całej Europy Północnej. Pod koniec XIX wieku odkryto tu bogate złoża surowców mineralnych, a w 1899 r. rozpoczęto wydobycie węgla kamiennego. W 1906 osadę Longyearbyen założył John Munroe Longyear, główny właściciel firmy Arctic Coal Company of Boston. Pierwszymi mieszkańcami osady było dwudziestu pięciu pracowników kopalni mieszkających w jednym baraku. Z czasem dołączyły do nich kobiety z dziećmi. W 1917 było już 141 mieszkańców. W 1916 r. norweska firma (Norweska Państwowa Spółka Węglowa) odkupiła kopalnię i osadę Longyeara. Norwegowie nazwali osadę Longyearbyen (miasto Longyeara).