thumb|Dom Polski w Bielsku (budynek wyburzony w 1974) thumb|Rzeka Biała w okolicy, w której doszło do „bitwy” Bitwa nad Białą, bitwa nad Białką – określenie zamieszek na tle nacjonalistycznym, do których doszło 28 czerwca 1914 w Bielsku i Białej między polskimi uczestnikami zjazdu „Sokoła” a częścią niemieckich mieszkańców dwumiasta.
Geneza Bielsko, Biała oraz kilkanaście okolicznych miejscowości, z których większość (oprócz Bystrej Śląskiej, Międzyrzecza Górnego i Wilamowic) jest dzisiaj dzielnicami Bielska-Białej, tworzyły od średniowiecza niemiecką wyspę językową (Bielitz-Bialaer Sprachinsel). Mimo że rejon ten był jednym zwartym obszarem kulturowym, a od XIX wieku tworzył jeden zespół miejski i okręg przemysłowy, pozostawał podzielony politycznie między dwa kraje koronne Austro-Węgier rozgraniczone rzeką Białą: Bielsko i wsie na lewym brzegu stanowiły część Śląska Austriackiego, podczas gdy Biała i prawobrzeżne miejscowości (Lipnik, Hałcnów, Wilamowice) należały do Galicji.