Powstańcze Bataliony Obrony Narodowej (samoobrona powstańcza na Śląsku w 1939) – pomocnicze jednostki wojska polskiego tworzone na Śląsku latem 1939. Oddziały te tworzone były głównie z ochotników, którzy wcześniej walczyli w powstaniach śląskich. Zadaniem samoobrony powstańczej było odpieranie ataków hitlerowskich oddziałów dywersyjnych na terenach przygranicznych. W wypadku wojny, Powstańcze Bataliony Obrony Narodowej miały współdziałać z regularnymi oddziałami przy zwalczaniu dywersji na tyłach, a w razie konieczności brać udział w bezpośrednich walkach. Planowano zorganizować 22 Powstańczych Batalionów Obrony Narodowej w sile po 600 ludzi. Rzeczywista liczba batalionów, które powstały nie jest znana.
Geneza Latem 1939 w rejonie Śląska rozpoczęły działalność oddziały dywersyjne Freikorps Ebbinghaus. Grupy Freikorps prowadziły swoją działalność w rejonach przygranicznych. Dobrze uzbrojone i wyszkolone bojówki niemieckie ostrzeliwały i obrzucały granatami posterunki straży granicznej i urzędów celnych, napadały i podpalały polskie gospodarstwa. Przeprowadzały również inne działania dywersyjne, sabotażowe i szpiegowskie. Polska straż graniczna i policja państwowa, zmuszona działać w sposób legalny i skrępowana ugodową polityką władz centralnych pozostawała bezradna wobec tych aktów terrorystycznej przemocy.