Energia potencjalna występuje w różnego typu oddziaływaniach: grawitacyjnych, elektrycznych, sprężystych. Zgromadzoną w ciałach energię potencjalną wykorzystuje się w rozmaity sposób. Od czasów prehistorycznych wykorzystuje się energię potencjalną sprężystości zgromadzoną w napiętym łuku – dzięki tej energii możliwe jest wyrzucenie strzały na dużą odległość. Współczesne elektrownie wodne zamieniają energię potencjalną spiętrzonej wody w energię elektryczną. Dokładne obliczenia energii potencjalnej pozwalają planować ilość paliwa potrzebnego do umieszczenia satelity na orbicie, czy do podróży na Marsa.
Definicja energii potencjalnej W przypadku pojedynczego ciała energia potencjalna jest równa pracy, jaką trzeba by wykonać, przemieszczając ciało z ustalonego położenia do położenia Ponieważ w ogólności siła zależy od położenia ciała w przestrzeni, to pracę tę trzeba wyrazić jako całkę po krzywej, po której dokonuje się przemieszczenia ciała
gdzie jest siłą zewnętrzną równoważącą siłę pola w położeniu
Z powyższej całki wynika, że wartość energii potencjalnej w ustalonym położeniu została ustalona jako wartość zerowa.
W przypadku układu ciał energia potencjalna jest równa pracy, jaką trzeba wykonać, przemieszczając ciała z ustalonych położeń do położeń ;