Pelagia Popławska, z d. Bożeniec-Jełowicka herbu Jełowicki (ur. 15 marca 1853 w Basztańkowie na Ukrainie, zm. 22 kwietnia 1915 w Warszawie) – jedna z pierwszych polskich absolwentek medycyny na uniwersytecie w Zurychu, Szwajcaria. Znana na przełomie 20 wieku na ulicach Warszawy jako Pani ze skarbonką, była działaczką społeczną oraz inicjatorką Warszawskiego Towarzystwa Pomocy Lekarskiej i Opieki nad Psychicznie i Nerwowo Chorymi (1899) i Wojewódzkiego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych Drewnica (1903),.
Pochodzenie mały|lewo|Alexander, Waclaw, Eustachy i Edward Jelowicki Pochodziła z bardzo starej arystokratycznej i zasłużonej rodziny z Podola. Najstarsza z pięciorga dzieci, rodzicami jej byli Eustachy Bożeniec-Jełowicki i Maria z Kossowskich. Stryjowie jej byli Aleksander i Edward Jełowiccy, wraz z jej ojcem, uczestnicy powstania listopadowego na PodoluStraszewicz, Joseph (1839). Les Polonais et les Polonaises de la révolution du 29 novembre 1830 – biographie, Paryż: chez l'Editeur, rue des Colombiers, 12, s.1–10. Po wczesnej śmierci ojca w 1869, prawnym opiekunem jej i rodzeństwa, został działacz i krewny, hr. Feliks Sobański, mąż Emilii z Łubieńskich. Szkolenie odebrała w zakładzie ss. Niepokalanek w JazłowcuSzembek Krystyna (1938). Jazłowiec. Monografia Zakładu SS. Niepokalanego Poczęcia N.M.P. w Jazłowcu k.