Szczur orientalny (Rattus tanezumi) – gatunek ssaka z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae), występujący w Azji Wschodniej, Południowo-Wschodniej i w Himalajach.

Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1844 roku holenderski zoolog Coenraad Jacob Temminck nadając mu nazwę Mus tanezumi. Holotyp pochodził z okolic Nagasaki, w południowej części Kiusiu, w Japonii.

R. tanezumi był opisywany wielokrotnie później przez innych autorów. W obecnym rozumieniu genetycznym, R. tanezumi jest parafiletyczny w stosunku do innych linii w kompleksie gatunkowym rattus. Prawdopodobnie powinien być podzielony na trzy różne gatunki lub włączony do R. rattus z około 4 podgatunkami (od którego różni się liczbą chromosomów (2n = 42), cechami morfologicznymi i biochemicznymi). Taksonomia wymaga znacznych badań. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten takson za gatunek monotypowy.

Etymologia Rattus: „szczur”. tanezumi: japońska nazwa Ta-nezumi dla szczura orientalnego.