thumb|Animacja przedstawiająca działanie kołka rozporowego Kołek rozporowy – element złączny wykorzystywany do mocowania lub osadzania wkrętów, śrub lub bolców w ścianach, posadzkach i stropach (cementowych, ceglanych, gipsowych itp.).
Kołek rozporowy umieszczony ciasno w otworze w miarę wkręcania wkręta lub śruby albo wciskania bolca jest rozpierany przez niego tak, że zwiększa swój wymiar poprzeczny i ściśle wpasowuje się w otwór. Połączenie takie charakteryzuje się dużą trwałością, jeśli jest obciążone tylko statycznie. Kołek rozporowy wykonany jest najczęściej z tworzywa sztucznego lub metalu.
Historia mały|nowoczesny plastikowy kołek rozporowy W 1910 roku John Joseph Rawlings, właściciel niewielkiej rodzinnej firmy z siedzibą w Londynie, otrzymał zlecenie na modernizację fasady budynku The British Museum. Problematyczny okazał się montaż instalacji elektrycznej przy wymaganym przez zleceniodawcę założeniu, że elementy mocujące będą niewidoczne i nie zniszczą dotychczasowej elewacji budynku. Aby tego dokonać, Rawlings opracował, jak się potem okazało, przełomowy sposób mocowania - pierwszy na świecie kołek rozporowy. Wykonany został z włókien juty namoczonych w mieszance krwi zwierzęcej i kleju.