Członkowie dwustu rodzin z establishmentu (w rzeczywistości było ich około stu) oraz ich sprzymierzeńcy (przedstawiciele i prezesi spółek czy towarzystw) stanowią wcielenie zła i źródło deprawacji ludzi. Walkę wypowiada im lud Paryża, a pretekstem jest wielki projekt wierceń, zrzeszający kapitał i podporządkowanych mu polityków. Wątek ten ma charakter parodystyczny. W sprawę buntu Giraudoux wprowadza postać Aurelii, czyli tytułowej Wariatki. Według Wojciecha Natansona francuskie słowo "la Folle" oznacza raczej osobę przeciwstawiającą się utartym szablonom oraz "tłumności" pozbawionej indywidualizmu, a masowość taka była zgodna z modelem nazistowskim (Giraudoux był członkiem ruchu oporu). Dziwactwa, które posiada Aurelia, mogą być zatem szaleństwem zamierzonym i świadomą polityką negacji świata ludzi pozornie rozsądnych, sprzyjających nieludzkiej władzy.
Pokazy Utwór pokazano po raz pierwszy w Théâtre de l’Athénée 19 grudnia 1945, jako ostatnią premierę Giraudoux i pierwszą wyreżyserowaną przez Jouveta po powrocie z emigracji czasu wojny. Jouvet sam wystąpił w sztuce, grając rolę Śmieciarza. Aurelię zagrała Marguerite Moreno. Scenografię zaprojektował Christian Bérard, zbliżając się w swych formach do surrealizmu.