Do połowy XIX wieku nie nastąpiły poważniejsze zmiany w układzie przestrzennym Bydgoszczy. Od lat 20. XIX w. zabudowa Starego Miasta rozlewała się szerzej poza ciąg rozbieranych w tym czasie obwarowań miejskich na południe w kierunku Zbocza Bydgoskiego (Nowy Rynek zał. 1835) oraz na północ wzdłuż ul. Gdańskiej, którą wytyczono na nowo w 1820 r. od skrzyżowania z ul. Pomorską. Na przedmieściu Gdańskim wokół zbudowanej w 1836 r. siedziby władz rejencji bydgoskiej, kształtowało się nowe centrum administracyjne miasta.
II okres pruski 1851-1920 Trzeci etap rozwoju terytorialnego i ludnościowego Bydgoszczy przypada na koniec XIX i początek XX wieku, kiedy rozwój przemysłu i komunikacji przyczynił się poważnie do rozwoju miasta. Impuls do poszerzenia miasta w kierunku północno-zachodnim przyniosła w 1851 r. budowa dworca kolejowego Pruskiej Kolei Wschodniej łączącej Berlin z Królewcem poprzez Bydgoszcz. Dworzec ze względów techniczno-terenowych usytuowano w oddaleniu od centrum miasta na terenie odkupionym od folwarku Bocianowo. W zamierzeniu urbanizacji terenu położonego między miastem a dworcem magistrat Bydgoszczy dokonał 1 listopada 1851 r. pierwszego urzędowego włączenia nowych terenów do obszaru miejskiego: Bocianowa (60 ha) i Żup (20 ha, teren położony między ulicą Toruńską a rzeką Brdą, na wschód od Babiej Wsi). W 1859 r.