Istnieją rozbieżności w historiografii, od kiedy władza sprawowana przez Miecława nad terenami Mazowsza była niezależna, a także czy państwo Miecława zmierzało do podporządkowania sobie całości ziem monarchii wczesnopiastowskiej, czy też miało ograniczać się jedynie do ich części. Wśród badaczy nie ma również zgody co do stosunków wyznaniowych w państwie Miecława. Część z nich przyjmuje, że w państwie Miecława powrócono do wierzeń pogańskich i wystąpiono przeciwko Kościołowi. Inni z kolei twierdzą, że wręcz przeciwnie, to właśnie państwo Miecława stało się w trudnym okresie kryzysu monarchii wczesnopiastowskiej ośrodkiem popierającym chrześcijaństwo.
Powszechnie przyjmuje się w każdym razie, że z uwagi na chaos wywołany powstaniem ludowym (1038) oraz najazdem czeskim (1038 lub 1039), na Mazowsze przybywało wielu uciekinierów z południa i zachodu przyczyniając się do rozwoju gospodarczego regionu. Anonim zwany Gallem tak opisywał ówczesną sytuację: