Rozwój przemysłu bawełnianego w południowej części Azji Środkowej przyniósł pewne korzyści miejscowej ludności, jednak przemysł ten silnie uzależniony był od koniunktury na rynku międzynarodowym. Na początku I wojny światowej ceny bawełny nagle spadły, podczas gdy ceny dóbr konsumpcyjnych bardzo wzrosłyJ. D. Smele, The "Russian"..., s. 19..
Przebieg powstania Bezpośrednią przyczyną wybuchu rewolty był ukaz cara Mikołaja II z 25 czerwca 1916 r., nakazujący mobilizację 390 tys. mężczyzn z Azji Środkowej, w wieku od 19 do 43 lat, nierosyjskiego pochodzenia (inorodców), dotąd wyłączonych ze służby wojskowej, do prac pomocniczych przy armii. Mieli oni zajmować się budową fortyfikacji i urządzeń łączności, a także wykonywaniem "innych prac niezbędnych dla obrony narodowej". Zwolnieni z poboru byli pracownicy administracji państwowej, ludzie zatrudnieni przez osoby pełniące funkcje państwowe, studenci i absolwenci szkół wyższych oraz średnich. Zwolnienie obejmowało także nauczycieli oraz mułłów. Nadto dopuszczono, by generał-gubernator odstąpił od poboru w regionach szczególnie trudno dostępnych, np. w paśmie PamiruJ. Rohoziński, Bawełna..., s. 534..