thumb|Tablica na zamku w Żółkwi upamiętniająca ofiary masakry Masakra w areszcie w Żółkwi – mord na więźniach przetrzymywanych w areszcie w Żółkwi dokonany przez funkcjonariuszy NKWD w ostatnich dniach czerwca 1941 roku. Ofiarą zbrodni padły 34 osoby. Była to jedna z wielu tzw. masakr więziennych, dokonanych przez NKWD po rozpoczęciu niemieckiej inwazji na ZSRR.
Geneza Po klęsce wrześniowej Żółkiew wraz z resztą ziem kresowych znalazła się pod okupacją ZSRR. Osoby zatrzymane przez sowiecki aparat bezpieczeństwa były osadzane w celach przedwojennego więzienia grodzkiego. Mieściło się ono w jednej z baszt żółkiewskiego zamku i było w stanie pomieścić kilkudziesięciu więźniów. W pozostałych pomieszczeniach zamku znajdowały się siedziby innych instytucji.
22 czerwca 1941 roku nazistowskie Niemcy dokonały inwazji na Związek Radziecki. Pierwsze tygodnie wojny miały bardzo pomyślny przebieg dla strony niemieckiej. Dywizjom Wehrmachtu udało się bowiem rozbić wojska nadgranicznych okręgów wojskowych ZSRR, a następnie wedrzeć się w głąb terytorium przeciwnika. Wobec szybkich postępów niemieckiego natarcia władze sowieckie podjęły decyzję o likwidacji więźniów politycznych przetrzymywanych w więzieniach i aresztach zachodnich obwodów ZSRR.