1 Korpus Zmechanizowany () – wyższy związek taktyczny wojsk zmechanizowanych Armii Czerwonej.

Historia Korpus sformowany w Leningradzkim Okręgu Wojskowym. Formowanie korpusu zaczęto 9 czerwca 1940 roku. Siedzibą dowództwa korpusu był Psków. Dowództwo Korpusu sformowany na bazie 20 Ciężkiej Brygady Czołgów im. S. M. Kirowa. W czerwcu 1941 służbę w korpusie pełniło 32 527 żołnierzy i oficerów. Obsadzone było 60 – 80% etatowego stanu oficerów oraz 70 – 92% etatowego stanu podoficerów. W dniu 22 czerwca 1941 roku (atak III Rzeszy na Związek Radziecki) na wyposażeniu korpusu było: 926 czołgów, w tym: 523 BT, 365 T-26, w tym 50 czołgów z miotaczami płomieni (chemiczne), 38 T-28 oraz 127 samochodów pancernych, w tym: 50 BA-10 i 24 BA-20.

Drugie formowanie 1 Korpusu Zmechanizowanego nastąpiło 8 września 1942 roku na bazie 27 Korpusu Pancernego. Na dzień 21 września1942 na wyposażeniu korpusu było: 217 czołgów, w tym: 10 KW, 119 T-34 i 88 T-70.

W czasie walk przeciw wojskom niemieckim okupującym ziemie polskie 1 Korpusem Zmechanizowanym dowodził gen. Siemion Kriwoszein i uczestniczył on m.in. w walkach o Mszczonów, Łowicz, Kutno, Wągrowiec, Rogoźno, Chodzież i Kostrzyn oraz w sforsowaniu rzeki Odry na południe od Cedyni.