Autystyczny sawantyzm nie jest dotychczas opisany na gruncie teoretycznym, mimo obszernego zakresu wykonanych badań autyzmu. Opisy poszczególnych przypadków (nielicznych na świecieSzacuje się, że obecnie na świecie żyje około pięćdziesięciu „cudownych sawantów”, uzdolnionych w stopniu niezwykłym.) nie mają charakteru ogólnego. Stwierdzono, że deficytom psychicznym towarzyszą „wyspy geniuszu”, które zawsze są związane z doskonałą pamięcią operacyjną (m.in. funkcje hipokampa). Przejawiają się m.in. w umiejętnościach rysowania dokładnych planów urbanistycznych lub szczegółowych modeli przedmiotów, szybkiego wykonywania skomplikowanych operacji matematycznych (np. na datach kalendarzowych), komponowania i odtwarzania muzyki. Z użyciem nowoczesnych metod neuroobrazowania stwierdzono, że w większości przypadków niezwykłe umiejętności są związane z pracą prawej półkuli mózgu (mają wtedy charakter konkretny, niesymboliczny). Często obserwuje się równoczesne osłabienie funkcji przypisywanych lewej półkuli (umiejętności lingwistyczne, empatia, komunikacja i działanie społeczne), jednak znane są przypadki współwystępowania wybitnych umiejętności różnego rodzaju. thumb|240px|Kim Peek ze swoim ojcem i opiekunem (Fran Peek;