Nauki społeczne badają także wrodzone różnice poznawcze pomiędzy płciami. Według przeglądów badań, różnice takie mogą być prawdopodobnie niewielkie i obarczone dużą wariancją wewnątrzgrupową, i mogą być w znacznej mierze stereotypem kulturowym. W niektórych obszarach obserwuje się jednak pewne systematyczne różnice, na przykład odnośnie do części cech osobowości.

Czynnikiem który również może mieć wpływ na lukę płacową są indywidualne różnice odnośnie do świadomych i pożądanych decyzji życiowych, edukacyjnych i zawodowych. Różnice płacowe występują także w krajach uważanych za relatywnie najbardziej egalitarne, takie jak Dania, co niektórzy komentatorzy przypisują częstszemu dobrowolnemu nastawieniu kobiet na życie rodzinne, przeciwstawione produktywności zawodowej.

Prognozy i propozycje rozwiązań Wśród metod walki z nierównościami płacowymi wymienia się: promowanie asertywności negocjacyjnej wśród kobiet, udostępnianie bardziej elastycznych form i godzin pracy, zwalczanie stereotypów i przeciwdziałanie zagrożeniu stereotypami, stosowanie transparentnych i obiektywnych kryteriów oceny kandydatów do pracy i pracowników, oraz większe wsparcie instytucjonalne dla urlopów