Instytut jest członkiem prestiżowego Konsorcjum EIT Health, skupiającego 140 instytucji naukowo-badawczych z całego świata.
W kraju, w realizacji swych zadań Instytut współpracuje z Polską Akademią Nauk, szkołami wyższymi, instytutami badawczymi i innymi jednostkami naukowymi, stowarzyszeniami naukowymi i zawodowymi, organizacjami pozarządowymi oraz zakładami opieki zdrowotnej.
Działalność naukowa Do podstawowej działalności Instytutu należy prowadzenie badań naukowych, prac wdrożeniowych i ekspertyzowych w zakresie środowiskowych zagrożeń dla zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi, szczególnie ze strony czynników występujących w środowisku pracy.
Działalność kliniczna Działalność kliniczna Instytutu obejmuje świadczenia w zakresie rozpoznawania i leczenia chorób zawodowych i zatruć, chorób alergicznych i skutków zdrowotnych spowodowanych działaniem czynników środowiskowych oraz zaburzeń słuchu i głosu.
Działalność szkoleniowa Instytut zajmuje się edukacją lekarzy i pracowników służby zdrowia, a także promocją zdrowia i popularyzacją zdrowego stylu życia. Prowadzi liczne szkolenia i programy edukacyjne.