Dlatego uważa się, że pod względem literackim Pocieszenie było nowatorskie i w sposób decydujący wpłynęło na późniejsze, podobne piśmiennictwo, zwłaszcza chrześcijańskie. Było też nowatorskie w swojej treści filozoficznej i teologicznej. Po raz drugi w swojej twórczości (poprzednio w Śnie Scypiona) Cyceron stwierdził, że człowiek jest istotą złożoną z duszy i ciała oraz wyraził przekonanie o nieśmiertelności duszy. Nauka zawarta w Pocieszeniu, uwalniając od ciężaru przesądów i zabobonów, a otwierając drogę do monoteizmu i wiary w życie pozagrobowe związane z zasługami moralnymi na ziemi, stwarzała nowe perspektywy rozwoju filozofii, teologii i religii.
Pocieszenie cieszyło się w starożytności wielkim poważaniem i uważane było za jedno z najważniejszych dzieł Cycerona. Znane było jeszcze w VI wieku, później jego rękopisy zaginęły. Omawiało go i cytowało wielu autorów. Studiowali je m.in. św. Hieronim, św. Ambroży czy Laktancjusz. Stało się podstawą łacińskiej literatury konsolacyjnej okresu starożytności i średniowiecza, przede wszystkim O pocieszeniu Boecjusza, a także późniejszej literatury poświęconej śmierci własnego dziecka, na przykład Trenów Jana Kochanowskiego.