Anatol Jan Omelaniuk (ur. 10 sierpnia 1932 w Neplach, zm. 28 stycznia 2017 we Wrocławiu) – polski regionalista, nauczyciel, działacz społeczno-kulturalny, publicysta, wieloletni przewodniczący Rady Krajowej Regionalnych Towarzystw Kultury.
Życiorys Urodził się 10 sierpnia 1932 r. we wsi Neple koło Terespola. Syn Jana i Katarzyny z Wańkowiczów. Rodzice od 1922 r. zamieszkali w rodzinnej wsi ojca w Neplach prowadząc 12-hektarowe gospodarstwo rolne.
W dzieciństwie wychowywał się w rodzinie dwuwyznaniowej. Mama była wyznania rzymskokatolickiego, ojciec prawosławnego. Ojciec w czasie okupacji niemieckiej został pobity przez gestapo za ukrywanie najstarszej córki przed wyjazdem na przymusowe roboty do Rzeszy. Zmarł w 1943 r. Edukację szkolną rozpoczął na tajnych kompletach. W tej formie edukacyjnej ukończył I, II i III klasę szkoły podstawowej. Do następnych klas chodził już po II wojnie światowej. W 1953 r. uzyskał maturę w Państwowym Liceum Pedagogicznym w Leśnej Podlaskiej wraz z dyplomem przodownika nauki. Następnie studiował filozofię na Wydziale Filozoficzno-Społecznym Uniwersytetu Warszawskiego.