Gruźlica układu nerwowego – bardzo ciężka postać gruźlicy, występująca w postaci zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, gruźliczaka mózgu lub rdzenia kręgowego albo w innych postaciach.
Obok intensywnego leczenia przeciwprątkowego ta druga postać może być leczona chirurgicznie. Przy braku leczenia lub leczona niedostatecznie choroba może spowodować nieodwracalne uszkodzenia neurologiczne, psychiczne i charakterologiczne. Przed erą leków przeciwprątkowych jej śmiertelność wynosiła 100%. Występuje częściej u dzieci niż dorosłych i przeważnie jest powikłaniem gruźlicy prosówkowej. W efekcie stosowania szczepionek przeciw gruźlicy, skutecznych leków przeciwgruźliczych i innych metod zwalczania gruźlicy nastąpił ogromny spadek liczby zachorowań i zgonów u wszystkich grup wiekowych, ale szczególnie u dzieci.
Postacie gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych gruźliczaki wewnątrzczaszkowe gruźlica rdzenia kręgowego (bardzo rzadko) encefalopatia gruźlicza.